Şaşılık nedir?
Normalde iki göz birlikte çalışır ve beyin iki görüntüyü tek görüntüye birleştirir. Şaşılıkta gözlerden biri içe (ezotropya), dışa (ekzotropya), yukarı veya aşağıya kayar. Kayma sürekli olabileceği gibi yorgunlukta veya uzağa bakarken ortaya çıkabilir. Bebeklerde ilk aylarda görülen hafif kaymalar normal olabilir; ancak 4–6 aydan sonra devam eden kayma muayene gerektirir.
Görme tembelliği (ambliyopi) nedir?
Gözlerden birinin görüntüsü bulanık ya da kaymış olduğunda beyin o gözü bastırmayı öğrenir ve o gözün görme gelişimi yetersiz kalır. Göz yapısal olarak sağlam olsa bile görme düşük kalabilir. Nedenleri şaşılık, iki göz arasında büyük numara farkı (anizometropi), yüksek kırma kusurları ve kataraktır. Ambliyopi tedavi edilmezse yetişkinlikte düzelmesi çok zordur.
Belirtiler
- Gözlerde kayma (fotoğraflarda gözlerin farklı yönlere bakması)
- Başı yana eğerek bakma, bir gözü kısma veya kapama
- Çift görme şikâyeti
- Televizyona çok yakından bakma, kitabı gözüne yaklaştırma
- Sık gözü ovuşturma, baş ağrısı
- Okulda tahtayı görmekte zorluk
- Çoğu zaman çocuk şikâyet etmez; görme tembelliği çoğu kez fark edilmez
Neden erken tanı önemlidir?
Görme sistemi çocukluk çağında (özellikle ilk yıllarda) gelişir. Bu “duyarlı dönem” geçtikten sonra tedavinin etkisi azalır. Bu nedenle bebeklik ve okul öncesi dönemde göz muayenesi önerilir; ailede şaşılık, tembel göz veya yüksek numara öyküsü varsa daha erken başvurulmalıdır.
Tanı
Çocuğun yaşına uygun görme testleri, göz hareketlerinin ve kaymanın ölçümü, göz bebeği damlası ile kırma kusuru (numara) muayenesi ve göz dibi incelemesi yapılır. Muayene çocuğa uygun, korkutmadan yürütülür.
Tedavi
- Gözlük: Kırma kusurunun düzeltilmesi çoğu çocukta ilk adımdır ve bazı şaşılıklarda kaymayı azaltır.
- Kapama (patching) tedavisi: İyi gören göz belirli saatlerde kapatılarak tembel gözün çalışması sağlanır.
- Damla tedavisi: Seçilmiş durumlarda iyi gören gözün görüntüsünü geçici bulanıklaştırmak için.
- Göz egzersizleri: Bazı şaşılık türlerinde destekleyici olarak.
- Ameliyat: Kaymanın düzeltilmesi için göz kaslarına yönelik cerrahi; zamanlama ve yöntem hekim tarafından belirlenir.
- Takip: Tedavi uzun sürebilir; düzenli kontrol ve aile uyumu başarıyı belirler.
Ebeveynlere öneriler
- Çocuğunuzun gözlerinde kayma fark ettiğinizde beklemeyin.
- Gözlük reçete edildiyse düzenli taktırın; kapama tedavisini hekimin önerdiği süreyle sürdürün.
- Okul öncesinde bir kez rutin göz muayenesi yaptırın.
Zeybek Tıp Merkezi’nde çocuk göz muayenesi
Göz hastalıkları bölümümüzde Op. Dr. Ayşe Yasemin Dorken; şaşılık, görme tembelliği ve diğer göz hastalıkları alanlarında hasta kabul etmektedir. Göz hastalıkları bölümü sayfamızı inceleyebilir, randevu için 0232 250 51 52’yi arayabilir veya çevrimiçi sistemi kullanabilirsiniz.
