Kulak burun boğaz (KBB) nedir?
KBB, kulak, burun, boğaz, gırtlak ve baş–boyun bölgesindeki hastalıkların tanı ve tedavisiyle ilgilenen tıp dalıdır; resmî adı “kulak burun boğaz hastalıkları” olan bu uzmanlığa “otorinolaringoloji” de denir. Solunum, yutma, ses ve işitme gibi günlük yaşamın temel işlevleri bu bölgedeki organlara bağlıdır.
KBB şikâyetleri hafif görünse bile uzun sürdüğünde yaşam kalitesini belirgin biçimde etkiler. Uzun süren burun tıkanıklığı uykuyu bozar, tedavi edilmeyen kulak enfeksiyonları işitmeyi etkileyebilir, geçmeyen ses kısıklığı ya da yutma güçlüğü ise mutlaka incelenmelidir.
Hangi şikâyetlerde KBB uzmanına başvurulur?
- Yutma güçlüğü, yutarken takılma ya da boğazda yabancı cisim hissi
- Kulak akıntısı, kulak ağrısı veya tekrarlayan kulak yangısı
- Uzun süren burun tıkanıklığı, burun akıntısı, sık hapşırma ve burun yangısı
- Mevsimsel ya da yıl boyu süren alerji şikâyetleri (burun ve göz kaşıntısı, hapşırık)
- Sık tekrarlayan soğuk algınlığı, boğaz ağrısı ve üst solunum yolu enfeksiyonları
- İki–üç haftadan uzun süren ses kısıklığı ya da ses değişikliği
- Boyunda ele gelen şişlik veya uzun süren boğaz ağrısı
- Sigara kullananlarda geçmeyen boğaz şikâyetleri
Bölümde değerlendirilen başlıca durumlar
Yutma güçlüğü ve yutma bozuklukları
Yutma güçlüğü; yemek veya sıvıların yutulurken takılması, öksürmeye yol açması, boğazda tıkanma hissi ya da yutarken ağrı olarak ortaya çıkabilir. Nedenleri enfeksiyondan reflüye, yapısal sorunlardan sinir–kas bozukluklarına kadar çok çeşitlidir. Muayenede boğaz ve gırtlak incelenir; gerekirse ek görüntüleme veya endoskopik inceleme için ilgili merkezlere yönlendirme yapılır. Nedeni açıklanamayan, giderek artan ya da kilo kaybıyla birlikte olan yutma güçlüğü vakit kaybetmeden değerlendirilmelidir.
Kulak akıntısı ve kulak yangısı (otit)
Kulak akıntısı; dış kulak yolu iltihabı, orta kulak iltihabı ya da kulak zarındaki sorunlardan kaynaklanabilir. Kulak ağrısı, ateş, işitmede azalma ve akıntıyla seyreden otit, çocuklarda ve erişkinlerde sık görülür. Tedavi nedene göre planlanır; kulağı kürdan veya çöple temizlemek zarara yol açabileceğinden önerilmez. Nadiren, kulak enfeksiyonları temporal kemiğin uç bölgesine (petroz apeks) yayılarak ağır komplikasyon oluşturabilir; uzun süren, tedaviye yanıt vermeyen kulak enfeksiyonlarında bu nedenle ayrıntılı değerlendirme gerekir.
Burun yangısı ve alerji
Burun tıkanıklığı, akıntı, hapşırma ve kaşıntı; alerjik nezle, enfeksiyonlar, burun içi yapısal sorunlar veya tahriş edici maddelere maruziyet gibi nedenlere bağlı olabilir. Şikâyetlerin ne zaman ve hangi ortamda arttığı, tetikleyicilerin belirlenmesi açısından önemlidir. Tedavi; tetikleyicilerden kaçınma, burun bakımı ve gerektiğinde ilaç tedavisini kapsar. Damla ve spreylerin uzun süre kontrolsüz kullanımı şikâyetleri artırabilir.
Üst solunum yolu enfeksiyonları
Soğuk algınlığı, farenjit (boğaz iltihabı), tonsillit (bademcik iltihabı), laringit ve sinüs enfeksiyonları üst solunum yolu enfeksiyonlarının başlıcalarıdır. Çoğu viraldir ve destek tedavisiyle geçer; antibiyotik yalnızca bakteriyel enfeksiyonda ve hekim önerisiyle kullanılmalıdır. Sık tekrarlayan ya da uzun süren enfeksiyonlarda altta yatan neden araştırılır.
Gırtlak ve ses hastalıkları
Ses kısıklığı, çatallaşma, ses yorgunluğu ve ses kaybı gırtlak (larinks) hastalıklarının belirtileri olabilir. Sesi aşırı kullanma, enfeksiyon, reflü, alerji ve sigara sık nedenlerdir. İki–üç haftadan uzun süren ses değişikliklerinde gırtlak muayenesi gerekir.
Gırtlak kanserleri ve erken uyarı belirtileri
Gırtlak kanseri sigara ve alkol kullanımıyla yakından ilişkilidir. Uzun süren ses kısıklığı, yutma güçlüğü, boyunda ele gelen şişlik, kanlı balgam ve nedeni bulunamayan kulak ağrısı uyarıcı belirtilerdir. Bu belirtilerin erken değerlendirilmesi, olası bir hastalığın erken evrede saptanmasını sağlar. Tanı ve ileri tedavi gerektiğinde uygun merkezlere yönlendirme yapılır.
Muayene nasıl ilerler?
Hekim şikâyetlerinizi, ne zamandır sürdüğünü, kullandığınız ilaçları ve geçmiş hastalıklarınızı dinledikten sonra kulak, burun, boğaz ve boyun bölgesini özel aletlerle muayene eder. Gerekirse işitme testi, görüntüleme veya tahlil gibi ek incelemeler istenir. Çocuklarda muayene, çocuğun korkusu gözetilerek yapılır.
Muayeneye gelirken yanınızda getirmeniz gerekenler
- Varsa önceki işitme testleri, tomografi veya MR sonuçları
- Kullandığınız ilaçların listesi ve alerji öykünüz
- Şikâyetinizin ne zaman başladığına ve neyle arttığına dair notlarınız
- Çocuk hastalarda aşı kartı ve önceki muayene belgeleri
Zeybek Tıp Merkezi KBB bölümü
Bölümümüzde Uzm. Dr. İrfan Eker hasta kabul etmektedir. Dr. Eker’in ilgi alanları yutma güçlüğü ve yutma bozuklukları, alerjiler, kulak akıntısı, kulak yangısı (otit), petroz apeks, gırtlak ve ses hastalıkları, üst solunum yolu enfeksiyonları, burun yangısı ve gırtlak kanserleridir. Profil sayfasını inceleyebilirsiniz.
Merkezimiz İzmir Karabağlar’da, Hatay semtinde İnönü Caddesi üzerindedir. Poliklinik saatleri hafta içi 09:00–17:00, cumartesi 09:00–13:00’dir. Randevu için çevrimiçi sistemi kullanabilir veya 0232 250 51 52’yi arayabilirsiniz.
Ne zaman acil başvurmalısınız?
Nefes almada zorluk, çocuğun boğazına yabancı cisim kaçması, tamamen yutamama ve tükürüğü yutamama, durmayan burun kanaması, boyunda hızla büyüyen şişlik, yüksek ateşle birlikte şiddetli boğaz ya da kulak ağrısı durumlarında 112’yi arayın veya en yakın acil servise başvurun.
