Alerjik nezle nedir?
Bağışıklık sistemi zararsız bir maddeye (alerjen) aşırı tepki verdiğinde histamin gibi maddeler salgılanır; burun mukozası şişer, sulu akıntı ve kaşıntı oluşur. Alerjik nezle mevsimsel (özellikle ilkbahar ve sonbaharda polenlerle) ya da yıl boyu süren (ev tozu akarı, küf, evcil hayvan tüyü) olabilir. Astım ve egzama ile birlikte görülebilir.
Belirtiler
- Ardı ardına hapşırma
- Sulu, berrak burun akıntısı
- Burun, damak, göz ve kulakta kaşıntı
- Burun tıkanıklığı
- Gözlerde sulanma ve kızarıklık
- Geniz akıntısı, öksürük
- Koku duyusunda azalma, uyku bozukluğu ve gün içinde yorgunluk
Soğuk algınlığı veya sinüzitten farkı
Alerjik nezlede ateş yoktur, akıntı berrak ve sulu olup kaşıntı belirgindir; belirtiler tetikleyiciye maruz kalınca başlar ve haftalarca sürebilir. Soğuk algınlığı birkaç günde geçer, ateş ve boğaz ağrısı eşlik edebilir. Sinüzitte yüzde basınç, ağrı ve koyu renkli akıntı öne çıkar. Ayrım için muayene gerekir.
Burun yangısının diğer nedenleri
Alerji dışında, alerjik olmayan (vazomotor) rinit, enfeksiyonlar, burun içi yapısal sorunlar (septum eğriliği, konka büyümesi), polip, ilaç etkisi (özellikle uzun süreli burun spreyi) ve hormonal nedenler burun tıkanıklığına yol açabilir. Nedene göre tedavi değişir.
Tanı
Hekim burun içini muayene eder, belirtilerin zamanlamasını ve tetikleyicileri sorar. Gerekirse alerji testleri (deri prick testi veya kan testi) ile alerjen belirlenir; burun endoskopisi veya görüntüleme ile yapısal nedenler araştırılır.
Tedavi
- Tetikleyicilerden korunma: Polen mevsiminde pencereleri kapalı tutma, tozdan korunma önlemleri, nevresimlerin sık yıkanması, evcil hayvanın yatak odasına alınmaması, nemli ortamlarda küf kontrolü.
- Burun bakımı: Tuzlu su ile burun yıkama.
- İlaçlar: Antihistaminikler, kortizonlu burun spreyleri, gerekirse diğer ilaçlar; doğru kullanım (düzenli ve uygun teknikle) etkinliği artırır.
- Alerji aşısı (immünoterapi): Seçilmiş hastalarda alerji uzmanı değerlendirmesiyle.
- Cerrahi: Yapısal sorunlar (septum eğriliği, büyük konkalar) ilaçlara rağmen tıkanıklık yapıyorsa gündeme gelebilir.
Uzun süre kullanılan dekonjestan (burun tıkanıklığı açıcı) damlalar burun mukozasında tolerans ve “rebound” tıkanıklığa yol açar; yalnızca kısa süre ve hekim önerisiyle kullanılmalıdır.
Ne zaman hekime başvurulmalı?
Belirtiler yaşam kalitesini bozuyorsa, uykuyu etkiliyorsa, birkaç haftadan uzun sürüyorsa, tek taraflı burun tıkanıklığı varsa, burun kanaması veya koyu akıntı eşlik ediyorsa ya da çocuklarda sık tekrarlıyorsa KBB muayenesi önerilir.
Zeybek Tıp Merkezi’nde alerjik nezle ve burun yangısı muayenesi
KBB bölümümüzde Uzm. Dr. İrfan Eker; alerjiler ve burun yangısı alanlarında hasta kabul etmektedir. KBB bölümü sayfamızı inceleyebilir, randevu için 0232 250 51 52’yi arayabilir veya çevrimiçi sistemi kullanabilirsiniz.
