Tiroid ne işe yarar?
Tiroid bezi, metabolizma hızını, kalp atışını, vücut ısısını, enerji düzeyini ve ruh halini etkileyen hormonlar (T3, T4) üretir. Bezin çalışması beyindeki hipofizden salgılanan TSH hormonuyla düzenlenir. Hormon düzeyi yükselince ya da düşünce vücutta pek çok sistem etkilenir.
Başlıca tiroid hastalıkları
- Hipertiroidi (tiroid fazla çalışması): Graves hastalığı ve toksik nodüller en sık nedenlerdir.
- Hipotiroidi (tiroid az çalışması): En sık nedeni Hashimoto tiroiditi gibi bağışıklıkla ilgili hastalıklardır; iyot eksikliği ve bazı ilaçlar da neden olabilir.
- Guatr: Tiroid bezinin büyümesidir; hormon düzeyi normal, yüksek veya düşük olabilir.
- Tiroid nodülleri: Bez içinde oluşan yumrulardır; büyük çoğunluğu iyi huyludur ancak ultrasonografi ve gerekirse biyopsiyle değerlendirilmelidir.
- Tiroid kanseri: Nodüllerin küçük bir kısmında görülür; çoğu tedavi edilebilir türdedir.
Belirtiler
| Hipertiroidi | Hipotiroidi |
|---|---|
| Çarpıntı, el titremesi | Halsizlik, uyku hali |
| Terleme, sıcağa dayanamama | Üşüme, soğuğa dayanamama |
| İştah artışına rağmen kilo kaybı | Kilo alımı, ödem |
| Huzursuzluk, uykusuzluk, ishal | Kabızlık, cilt kuruluğu, saç dökülmesi |
| Gözde belirginleşme (Graves’te) | Unutkanlık, çökkün ruh hali, adet düzensizliği |
Belirtiler başka hastalıklarda da görülebileceğinden tanı tahlille konur.
Tanı
- Kan tahlilleri: TSH başlangıç testidir; serbest T4, T3 ve gerekirse tiroid antikorları (anti-TPO, anti-Tg, TRAb) istenir.
- Tiroid ultrasonografisi: Bezin boyutu, yapısı ve nodülleri değerlendirilir.
- İnce iğne aspirasyon biyopsisi: Şüpheli nodüllerde hekim tarafından önerilir.
- Sintigrafi: Seçilmiş hastalarda nodülün hormon üretimini gösterir.
Tedavi
- Hipotiroidi: Genellikle eksik hormonun tablet olarak yerine konmasıyla tedavi edilir; doz kan tahlilleriyle ayarlanır, ilaç aç karnına alınır.
- Hipertiroidi: Antitiroid ilaçlar, radyoaktif iyot veya cerrahi seçenekleri vardır; seçim nedene ve hastaya göre yapılır.
- Guatr ve nodüller: Küçük ve iyi huylu olanlar düzenli ultrason ile izlenir; büyük, belirtili veya şüpheli olanlar için ek tedavi planlanır.
- Takip: Çoğu tiroid hastası uzun süre düzenli kontrol gerektirir.
Dikkat edilmesi gerekenler
- İlaçlarınızı hekim önermeden bırakmayın veya doz değiştirmeyin.
- Tiroid ilacını demir, kalsiyum ve bazı gıdalarla aynı saatte almayın; zamanlamayı hekiminizden öğrenin.
- Gebelik planlayan veya gebe olan kadınlar tiroid kontrollerini mutlaka yaptırmalıdır.
- Boyunda hızlı büyüyen şişlik, ses kısıklığı veya yutma güçlüğü varsa gecikmeden başvurun.
Zeybek Tıp Merkezi’nde tiroid muayenesi
Dahiliye bölümümüzde Uzm. Dr. Betül Bilgiçler; hipertiroidi, tiroid hastalıkları ve guatr konularında muayene yapmaktadır. Dahiliye bölümü sayfamızı inceleyebilir, randevu için 0232 250 51 52’yi arayabilir veya çevrimiçi sistemi kullanabilirsiniz.
