Egzama nedir?
Egzama, cildin bariyer işlevinin bozulduğu ve iltihabın eşlik ettiği bir hastalık grubudur. Cilt kurur, kaşınır ve tahriş edici maddelere ya da alerjenlere daha duyarlı hale gelir. Çocuklarda sık görülür; birçok çocukta büyüdükçe azalır, bazı kişilerde erişkinlikte de sürebilir. Bulaşıcı değildir.
Başlıca türler
- Atopik dermatit: Genetik yatkınlık, alerji, astım ve saman nezlesi ile ilişkili olabilir; bebeklerde yanaklarda, çocuklarda dirsek ve diz kıvrımlarında görülür.
- Alerjik temas dermatiti: Nikel, parfüm, lateks, boya gibi maddelere gecikmiş alerjik reaksiyon.
- İritan (tahriş) temas dermatiti: Sabun, deterjan, sık el yıkama, kimyasal maddelerle tahriş; el egzaması sık görülür.
- Seboreik dermatit: Saçlı deri, kaşlar ve yüzde yağlı pullanma.
- Staz dermatiti: Bacak toplardamar yetmezliği ile ilişkili ayak bileği çevresinde egzama.
Belirtiler
- Yoğun kaşıntı (özellikle geceleri)
- Kuru, kızarık, pullu ya da çatlamış cilt
- Küçük sulu kabarcıklar, sızıntı ve kabuklanma (akut dönemde)
- Kalınlaşmış, kaşıma sonucu koyulaşmış cilt (kronik dönemde)
Tetikleyiciler
Kuru hava, sık ve çok sıcak banyo, sert sabun ve deterjanlar, yün ve sentetik giysiler, terleme, stres, toz akarı, polen ve bazı gıdalar (alerji tanısı varsa) tetikleyici olabilir. Tetikleyicinin belirlenmesi tedavinin önemli parçasıdır.
Tanı
Tanı muayene ile konur. Temas alerjisi düşünülürse yama testi, atopik alerji şüphesinde kan testleri veya deri testleri istenebilir; yaygın ve dirençli durumlarda başka hastalıkları dışlamak için ek incelemeler yapılır.
Tedavi ve cilt bakımı
- Nemlendirme: Günde birkaç kez, özellikle banyodan hemen sonra parfümsüz nemlendirici kullanmak tedavinin temelidir.
- Topikal anti-enflamatuvar tedaviler: Hekimin önerdiği kortizonlu ya da kortizonsuz kremler, belirli sürelerle ve doğru bölgelere.
- Kaşıntı kontrolü: Gerekirse antihistaminikler ve soğuk kompres; tırnakların kısa tutulması.
- Enfeksiyon tedavisi: Cilt kırıldığında bakteriyel enfeksiyon gelişirse antibiyotik gerekebilir.
- Yaygın/dirençli durumlar: Fototerapi veya sistemik tedaviler hekim kontrolünde planlanır.
- Tetikleyicilerden kaçınma: Hafif, kokusuz temizleyiciler, pamuklu giysiler, ılık ve kısa banyolar.
Kortizonlu kremleri kendi başınıza uzun süre kullanmayın; yüz ve kıvrım bölgelerinde incelmeye yol açabilir.
Ne zaman hekime başvurmalı?
Evde bakıma yanıt vermeyen, uykuyu bozan kaşıntı, sızıntı ve sarı kabuklanma (enfeksiyon belirtisi), ateş veya yaygın kızarıklık durumlarında dermatoloji muayenesi gerekir. Bebeklerde yaygın egzamada çocuk doktoru ve dermatoloji değerlendirmesi önerilir.
Zeybek Tıp Merkezi’nde egzama muayenesi
Dermatoloji bölümümüzde Uzm. Dr. Çiğdem Ok; egzema tanı ve tedavileri alanında hasta kabul etmektedir. Dermatoloji bölümü sayfamızı inceleyebilir, randevu için 0232 250 51 52’yi arayabilir veya çevrimiçi sistemi kullanabilirsiniz.
