Sedef hastalığı nedir?
Sedefte deri hücreleri normalden çok daha hızlı yenilenir; yaklaşık bir ay yerine birkaç günde yüzeye çıkan hücreler birikerek pullanmaya yol açar. Hastalık atak ve sakinlik dönemleriyle seyreder. Genetik yatkınlık ve bağışıklık sisteminin aşırı çalışması rol oynar. Bulaşıcı değildir; temasla, aynı havluyu kullanmakla başkasına geçmez.
Belirtiler ve türleri
- Plak tipi sedef (en sık): Gümüşi pullu, kırmızı, sınırları belirgin plaklar; kaşıntı olabilir.
- Saçlı deri sedefi: Kepeğe benzeyen ama daha kalın pullanma ve kızarıklık.
- Tırnak sedefi: Tırnakta çukurlaşma, renk değişimi, kalınlaşma.
- Damla tipi: Küçük damla biçimli lezyonlar; genellikle boğaz enfeksiyonu sonrası görülür.
- Ters (fleksural) sedef: Koltuk altı, kasık gibi kıvrım bölgelerinde pürüzsüz, kırmızı alanlar.
- Sedef artriti: Eklem ağrısı ve sabah tutukluğu; sedefi olan bir kısım hastada görülür.
Tetikleyiciler
Stres, enfeksiyonlar (özellikle boğaz), cilt yaralanmaları, sigara ve alkol, bazı ilaçlar, aşırı soğuk-kuru hava ve kilo fazlalığı ataklara yol açabilir. Kişiye özgü tetikleyicileri bilmek ataklarla başa çıkmada yardımcıdır.
Tanı
Tanı çoğunlukla dermatoloji muayenesiyle konur; belirsiz durumlarda küçük bir deri biyopsisi gerekebilir. Eklem şikâyeti varsa romatoloji değerlendirmesi önerilebilir.
Tedavi seçenekleri
Tedavi hastalığın yaygınlığına, yerleşimine ve hastanın durumuna göre planlanır:
- Cilt bakımı ve nemlendirme: Her aşamada temeldir.
- Topikal (cilde sürülen) tedaviler: Kortizonlu ve D vitamini türevi kremler, merhemler, saçlı deri için solüsyon ve şampuanlar.
- Fototerapi (ışık tedavisi): Orta yaygınlıktaki hastalıkta uygun merkezlerde uygulanır.
- Sistemik tedaviler: Ağızdan veya enjeksiyonla ilaçlar; yaygın ya da dirençli hastalıkta hekim kontrolünde.
- Eşlik eden durumların yönetimi: Kilo, kan yağları, tansiyon ve eklem sağlığı.
İlaçlar yalnızca hekim önerisiyle, belirlenen sürede kullanılmalı; kontrolsüz kortizon kullanımı cilt incelmesi gibi sorunlar yapabilir.
Günlük yaşamda öneriler
- Cildi sık nemlendirin, çok sıcak suyla uzun banyodan kaçının.
- Cildi kaşımayın ve pulları koparmayın.
- Sigara ve alkolü bırakmaya çalışın; stresi yönetin.
- Güneş ışığı bazı hastalarda yararlıdır ama aşırı güneş yanığı atağı tetikleyebilir.
Zeybek Tıp Merkezi’nde sedef muayenesi
Dermatoloji bölümümüzde Uzm. Dr. Çiğdem Ok; sedef (psoriasis) tanı ve tedavisi alanında hasta kabul etmektedir. Dermatoloji bölümü sayfamızı inceleyebilir, randevu için 0232 250 51 52’yi arayabilir veya çevrimiçi sistemi kullanabilirsiniz.
