İnfertilite nedir?
Sağlıklı çiftlerde bir ay içinde gebelik oluşma olasılığı sınırlıdır; çiftlerin çoğu ilk yıl içinde gebe kalır. Bir yılın sonunda hâlâ gebelik yoksa değerlendirme önerilir. Kadın 35 yaşını geçtiyse, düzensiz adet, bilinen jinekolojik hastalık ya da erkekte bilinen sorun varsa değerlendirme daha erken başlatılır.
Başlıca nedenler
Kadın nedenleri
- Yumurtlama bozuklukları (polikistik over sendromu, tiroid hastalıkları, prolaktin yüksekliği, erken yumurtalık yetmezliği)
- Tüplerde tıkanıklık veya yapışıklık (pelvik enfeksiyon, ameliyat, endometriozis)
- Rahim yapısal sorunları (myom, polip, septum)
- İleri yaş ve yumurta rezervinin azalması
Erkek nedenleri
- Sperm sayı, hareket veya şekil bozuklukları
- Varikosel (testis damar genişlemesi)
- Hormon bozuklukları, enfeksiyonlar, bazı ilaçlar
- Sigara, alkol, aşırı ısı maruziyeti
Nedeni açıklanamayan infertilite: Çiftlerin bir kısmında standart testlerle neden bulunamaz.
Değerlendirme: hangi tetkikler yapılır?
- Kadında: Adet ve gebelik öyküsü, jinekolojik muayene ve ultrasonografi; yumurtlamayı gösteren hormon testleri (FSH, LH, östradiol, progesteron, prolaktin, TSH, AMH); gerekirse rahim filmi (HSG) veya histeroskopi ile tüp ve rahim değerlendirmesi.
- Erkekte: Üroloji muayenesi ve spermiyogram (sperm analizi); gerektiğinde hormon testleri ve ultrasonografi.
İki tarafın da değerlendirilmesi vakit kazandırır.
Tedavi seçenekleri
Tedavi nedene, yaşa ve çiftin durumuna göre belirlenir:
- Yaşam tarzı: Kilo kontrolü, sigara ve alkolün bırakılması, düzenli yaşam; folik asit kullanımı.
- Yumurtlama uyarımı: İlaçlarla ve ultrasonografik takiple.
- Altta yatan hastalığın tedavisi: Tiroid, prolaktin, varikosel gibi.
- Cerrahi: Rahim ya da tüplerdeki yapısal sorunlar için.
- Aşılama (IUI) ve tüp bebek (IVF/ICSI): Daha ileri yöntemlerdir ve uzmanlaşmış merkezlerde yapılır; gerekli görüldüğünde hekim çifti ilgili merkeze yönlendirir.
Hiçbir yöntem gebeliği garanti etmez; olasılıklar yaşa ve nedene göre değişir. Beklentilerinizi hekimle gerçekçi biçimde konuşun.
Çift olarak dikkat edilecekler
- Gebelik planlıyorsanız gebelikten önce hekim kontrolü ve folik asit başlayın.
- Sigara, alkol ve aşırı kafeini azaltın.
- Kilonuzu ideal aralıkta tutun.
- Yumurtlama günlerini bilmek için adet takvimi tutun; ancak aşırı stres yaratacak kadar takıntılı olmayın.
- Duygusal destek önemlidir; gerektiğinde psikolojik destek alın.
Zeybek Tıp Merkezi’nde infertilite değerlendirmesi
Kadın hastalıkları ve doğum bölümümüzde Op. Dr. Yeşim İşleğen (infertilite ilgi alanı), üroloji bölümümüzde Op. Dr. Mehmet Fatih Kirişci (erkek infertilitesi ilgi alanı) muayene yapmaktadır. Yardımcı üreme tedavisi gereken durumlarda hekim sizi uygun merkeze yönlendirir. Kadın hastalıkları ve doğum ve üroloji sayfalarımızı inceleyebilir, randevu için 0232 250 51 52’yi arayabilirsiniz.
